Indeks nośności i prędkości opon: tabela w kg i km/h

Pełna tabela indeksów nośności od 60 do 125 w kilogramach i indeksów prędkości od L do Y w km/h, opony XL i C, podwójny indeks oraz co mówią przepisy.

Liczba i litera po rozmiarze

Indeks nośności to liczba po rozmiarze opony, która oznacza maksymalne obciążenie jednej opony w kilogramach, a indeks prędkości to litera, która oznacza najwyższą prędkość, do jakiej opona jest przystosowana. W oznaczeniu 205/55 R16 91V liczba 91 to 615 kg na oponę, a litera V to 240 km/h.

Sama liczba nic nie waży. 91 nie znaczy 91 kg ani 91 czegokolwiek. To kod, który sprawdza się w tabeli. Tak samo litera: H nie ma nic wspólnego z „highway”, po prostu w tabeli H to 210 km/h.

Obie wartości stoją razem i razem opisują, do czego opona się nadaje. Rozmiar mówi, czy opona wejdzie na felgę. Indeksy mówią, czy wolno ją na tym aucie zostawić.

Co mówią polskie przepisy

§ 11 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów wymaga, żeby pojazd miał ogumienie pneumatyczne o nośności dostosowanej do nacisku kół i o prędkości dostosowanej do prędkości maksymalnej pojazdu, a ciśnienie w oponach było zgodne z zaleceniami producenta dla danej opony i obciążenia. To jest polskie prawo, a nie zalecenie serwisu.

Sprawdza to też diagnosta. Rozporządzenie o zakresie badań technicznych w załączniku 1, pkt 5.2.3, wymienia wśród usterek oponę, której rozmiar, indeks nośności, indeks prędkości lub znak homologacji są niezgodne z wymaganiami, a w ogólnym zakresie badania mówi o kontroli „prawidłowości doboru obciążenia, prędkości i przeznaczenia” ogumienia. Zbyt słaba opona może więc wyjść na przeglądzie, a nie dopiero przy szkodzie.

Skąd wziąć wymagane wartości? Z dokumentacji auta: instrukcji obsługi, naklejki na słupku drzwi kierowcy, klapki wlewu paliwa albo książki serwisowej. Continental przypomina zasadę, której trzyma się każdy porządny warsztat: nowe opony nie mogą mieć mniejszego rozmiaru ani mniejszej nośności niż specyfikacja fabryczna. Wyżej wolno. Niżej nie.

Tabela indeksów nośności (kg na jedną oponę)

Wartości 60-74 pochodzą z tabeli Continentala, a 75-125 z tabeli Pirelli; Michelin podaje te same liczby dla zakresu 70-120.

Szybki rachunek przy ladzie wygląda tak: bierzesz dopuszczalny nacisk najciężej obciążonej osi z dokumentacji auta, dzielisz go na dwa koła i porównujesz z kilogramami z tabeli, bo nośność jednej opony nie może być mniejsza niż połowa nacisku tej osi. Mnożenie przez cztery i porównywanie z masą całkowitą daje tylko ogólne pojęcie. Decyduje oś. Najczęściej tylna, gdy auto jeździ z bagażnikiem pełnym narzędzi albo z przyczepą.

Wartości dotyczą jednej opony przy jej ciśnieniu nominalnym. W samochodach osobowych spotkasz głównie indeksy od 75 do 105. Wyższe, od 104 w górę, to przede wszystkim opony dostawcze z literą C i SUV-y.

Tabela indeksów prędkości (km/h)

Kolejność liter jest alfabetyczna aż do U, a potem się łamie. H stoi między U i V. To pułapka dla nowego pracownika, który uzna, że H to „mniej niż T”.

ZR wpisane w rozmiar, na przykład 225/40 ZR18, to starsze oznaczenie opony na ponad 240 km/h. Na nowszych oponach obok ZR i tak stoi zwykła litera, W albo Y, i to ona określa limit. Y w nawiasie, czyli (Y), oznacza ponad 300 km/h. Spotkasz to na samochodach, które w Polsce widuje się raczej na zdjęciach niż na podnośniku.

Zimówki z niższym indeksem prędkości

Opona zimowa często ma niższą literę niż letnia w tym samym rozmiarze. Michelin w poradniku o przepisach zimowych podaje, że w Europie jest to dopuszczalne, ale kierowca musi przestrzegać niższej prędkości maksymalnej, a w aucie, w polu widzenia kierowcy, musi być naklejka przypominająca o tym limicie. Polskie rozporządzenie w § 11 ust. 5 mówi ogólnie o prędkości dostosowanej do prędkości maksymalnej pojazdu i wyjątku dla zimówek wprost nie wymienia. Dlatego w warsztacie naklejka to absolutne minimum, a nie gest grzecznościowy.

Ten wyjątek dotyczy tylko prędkości. Nośności nie wolno obniżać nigdy, niezależnie od sezonu.

XL, C i podwójny indeks

XL, Reinforced i RF oznaczają oponę osobową o większej nośności, niż standardowo przewiduje się dla jej rozmiaru. Michelin opisuje je jako opony do cięższych samochodów osobowych i zaleca wymianę na równie wzmocnione. Przykład: 225/45 R17 w wersji standardowej ma zwykle 91 (615 kg), a w wersji XL 94 (670 kg). Jeśli fabryka przewidziała 94, standardowa 91 jest za słaba.

C po średnicy felgi oznacza oponę do samochodu dostawczego, ze wzmocnionym karkasem. Michelin pisze wprost, że do dostawczaka trzeba założyć opony z oznaczeniem C. Wyjątkiem są małe auta wielkości osobówki, typu Berlingo czy Kangoo: one nie muszą mieć opon C, ale czasem wymagają XL. Rozstrzyga instrukcja producenta auta. Opony C mają dwa indeksy nośności:

Pierwsza liczba dotyczy koła pojedynczego, druga koła w zestawie bliźniaczym na tylnej osi. Wartość w nawiasie to oznaczenie dodatkowe: wyższa prędkość przy niższej nośności. Ten sam rozmiar 235/65 R16C bywa w ofercie zarówno jako 115/113, jak i 121/119, więc przy dużych dostawczakach na tym rozmiarze patrz na indeks, a nie tylko na rozmiar.

Przykłady z polskiego warsztatu

Kompakt na 205/55 R16 91V. Klient przynosi dwie używki 205/55 R16 88H, bo „rozmiar się zgadza”. Nie zgadza się nic poza rozmiarem: 88 to 560 kg zamiast 615, a H to 210 km/h zamiast 240. Obie wartości są niższe od fabrycznych, więc te opony na to auto nie idą.

Dostawczak na kołach bliźniaczych z tyłu, w dokumentacji 225/65 R16C 112/110R. Ktoś zaproponuje „mocną osobówkę XL” w tym samym rozmiarze. Odpada. Opona osobowa nie ma drugiego indeksu na koła bliźniacze i nie jest zbudowana do takiej pracy.

Rodzinne kombi na 195/65 R15 91H, zima, klient chce tańsze zimówki 91T. Nośność ta sama, prędkość niższa: 190 zamiast 210 km/h. To przypadek z poprzedniej sekcji. Montujesz, naklejasz informację o 190 km/h w polu widzenia kierowcy i mówisz o tym klientowi przy odbiorze, a nie przez telefon po fakcie.

Przy oponach używanych indeksy się nie zmieniają, zmienia się tylko stan opony. Zapisuj je na paragonie obok rozmiaru i daty DOT; jak czytać datę, opisuje poradnik o dacie produkcji opony, a granice bieżnika tabela głębokości bieżnika. Angielska wersja tabeli, w funtach i mph, jest pod adresem /learn/tire-load-index-speed-rating-chart.

DuroBay to darmowa aplikacja dla serwisów opon, w której prowadzisz stan magazynu i odczytujesz oznaczenia z boku opony.