Lalim ng tread ng gulong: tsart sa mm at legal na minimum
Ilang mm ang tread bago palitan ang gulong? Tsart sa milimetro, ano ang TWI, ano talaga ang sinasabi ng batas sa Pilipinas, at linya ng benta sa segunda-mano.
Ang maikling sagot
Sa Pilipinas, walang nakasulat na minimum na lalim ng tread para sa kotse sa RA 4136, ang Land Transportation and Traffic Code. Ang ginagamit na hangganan ay 1.6 mm, ang taas ng wear bar o TWI na nakahulma sa loob ng mismong gulong. Kapag pantay na ang tread sa wear bar, kalbo na. Palitan na.
Pero ibang usapan ang 1.6 mm sa basang kalsada. Sa isang test ng Continental, ang gulong na 1.6 mm ay humaba ang preno nang 6.9 metro kumpara sa bagong gulong na 8 mm. Ang gulong na 3 mm ay 2.7 metro lang ang dagdag. Kaya maraming tire shop ang gumagamit ng 3 mm bilang tunay na linya: diyan ka na magsisimulang mag-isip ng kapalit, hindi na hihintayin ang 1.6.
Tsart ng lalim ng tread sa mm
Milimetro ang gamit dito. May mga imported na gauge na may 32nds (pulgada) sa kabilang gilid, pero bihira iyon sa counter natin. Kung iyon ang hawak mo, tandaan lang: 1/32 ng pulgada ay mga 0.8 mm, kaya ang 4/32 ay humigit-kumulang 3.2 mm.
| Lalim ng tread | Kalagayan | Sa benta ng segunda-mano (shop rule, hindi batas) |
|---|---|---|
| 8 mm pataas | Bago o halos bago | Ibenta, presyong halos bago |
| 7 mm | Konting gamit | Ibenta, magandang klase |
| 6 mm | Maganda pa | Ibenta |
| 5 mm | Kalahati na ang buhay | Ibenta, isulat ang lalim sa resibo |
| 4 mm | Upod na pero ligtas pa | Ibenta nang mura, sabihin sa customer |
| 3 mm | Huling linya | Pang-emergency o reserba lang, may babala |
| 2 mm | Malapit nang kalbo | Huwag ibenta |
| 1.6 mm | Pantay na sa TWI | Huwag ibenta, kalbo na |
| Mas mababa sa 1.6 mm | Lampas na sa wear bar | Huwag ibenta, huwag ikabit |
Ang hanay na "sa benta" ay karaniwang praktika ng shop. Hindi ito galing sa LTO o DTI. Ikaw ang magdedesisyon kung saan ang linya mo, pero mas madaling ipaliwanag ang 3 mm sa customer kapag nakita niya mismo ang gauge.
Ano ang TWI at bakit 1.6 mm
TWI ang ibig sabihin ng Tread Wear Indicator. Mga maliliit na umbok ito na nakatayo sa ilalim ng mga uka ng tread. Ayon sa UN Regulation No. 30, na ginawang PNS UN ECE 30:2010 ng DTI, kailangang may hindi bababa sa anim na hanay ng wear indicator na pantay ang pagitan sa paligid ng gulong. Apat na hanay lang ang hinihingi sa gulong na para sa rim na 12 pulgada pababa. Ang trabaho ng mga umbok na ito: ipakita kapag ang uka ay hindi na lalalim pa sa 1.6 mm.
Paano mo sila hahanapin? Tingnan ang balikat ng gulong, iyong kanto sa pagitan ng tread at sidewall. May maliit na marka roon na tumuturo sa wear bar. Sa Michelin, maliit na Michelin Man ang marka. Sa ibang brand, kadalasang tatsulok o mismong letrang TWI. Sundan ang marka papasok sa uka, at makikita mo ang umbok.
Ganito ang pagbasa. Kung mas mababa pa ang umbok kaysa sa ibabaw ng tread, may natitira pa. Kung pantay na sila, nasa 1.6 mm ka na. Iyan ang hangganan ayon sa Michelin, at oras nang magpalit.
Ano talaga ang sinasabi ng batas dito
Diretsahan tayo. Binasa namin ang buong RA 4136 at wala ni isang beses na lumabas ang salitang "tread". Ang sinasabi ng Section 34(a) ay bawal ang sasakyang may gulong na bakal sa pampublikong kalsada, at ang solid na gulong ay dapat sapat ang kapal para hindi tumama ang bakal ng rim sa daan. Iyon lang ang tungkol sa gulong mismo.
May dalawang probisyon na mas malawak. Sa Section 4(d)(1), puwedeng magtakda ang LTO ng minimum na pamantayan, kasama ang "allowable loads on tires" at pagpapalit ng size ng gulong. Sa Section 16, puwedeng tanggihan o suspendihin ang rehistro ng sasakyang hindi pumapasa sa minimum na pamantayan. Pero walang inilagay na bilang sa mm sa batas mismo.
Ang pinakamalapit sa legal na bilang ay galing sa DTI, hindi sa LTO. Sa DAO No. 11-03 ng 2011, ginawang mandatory ang PNS UN ECE 30:2010 para sa gulong ng kotse at PNS UN ECE 54:2010 para sa commercial. Kasama sa mga pamantayang iyon ang wear indicator na lilitaw kapag 1.6 mm na lang ang uka. Pamantayan iyan sa paggawa at pagbenta ng bagong gulong. Hindi iyan batas kung hanggang kailan puwedeng gamitin ang gulong sa kalsada.
Hinuhuli pa rin ang kalbo. Noong Enero 2025, iniulat ng Daily Tribune na 22 motorista sa NCR, karamihan truck driver, ang hinuli ng LTO Law Enforcement Service dahil sa upod na gulong. Walang binanggit na batas o mm sa ulat.
Noong Enero 2021, iniulat ng mga motoring news site na ang bagong MVIS guidelines ng DOTr para sa mga PMVIC ay may seksyon sa gulong. Bagsak daw ang sasakyan kapag lantad na ang wear indicator, may hiwa o bitak hanggang sa cord, at kapag lampas limang taon na ang gulong. Hindi namin nakita ang opisyal na teksto ng guidelines na iyon online, at noong Marso 2021 iniulat din na hindi na mandatory ang MVIS para sa renewal ng rehistro. Kaya huwag itong ipakilala sa customer bilang batas na may tiyak na mm.
Ang praktikal na payo: ituring na 1.6 mm ang sahig, dahil iyon ang hinihingi ng pamantayan ng gulong at iyon ang makikita ng sinumang inspektor. Mas mabuti pa, 3 mm.
Tag-ulan, baha at aquaplaning
Dito talaga nagkakaproblema ang kalbong gulong. Ang uka ng tread ang nagtutulak palabas sa tubig na nasa pagitan ng gulong at kalsada. Kapag mababaw na ang uka, hindi na nakakalabas ang tubig nang mabilis, at sa mataas na bilis ay may namumuong manipis na pader ng tubig sa ilalim ng gulong. Aquaplaning iyan. Lumulutang ang kotse sa tubig, at walang silbi ang manibela o ang preno sa loob ng ilang segundo.
Sa atin, hindi ito teorya. Tuwing habagat, basang-basa ang SLEX, NLEX at EDSA, at madalas may tubig na naiipon sa gilid ng lane. Ayon sa Continental, kapag bumaba na sa mga 3 mm ang tread, mabilis nang tumataas ang panganib ng aquaplaning. Sa tuyong araw, parang okay pa ang gulong na 2 mm. Sa unang malakas na ulan, ibang usapan na.
Kaya kapag may customer na nagsabing "Okay pa naman 'yan, hindi pa naman flat," ipakita ang gauge. Sabihin ang numero. Karamihan ay pumapayag na kapag nakita nila mismo.
Paano sukatin nang tama
Gumamit ng tread depth gauge na nasa mm. Mura lang ito at mas mabilis pa kaysa manghula.
- Ipasok ang pin ng gauge sa pangunahing uka, hindi sa maliliit na hiwa (sipe) at hindi sa ibabaw ng wear bar.
- Idiin ang balikat ng gauge nang pantay sa tread block.
- Sukatin sa tatlong puwesto: panloob na gilid, gitna, panlabas na gilid.
- Isulat ang pinakamababang basa, hindi ang average.
- Ulitin sa dalawa o tatlong bahagi ng ikot ng gulong.
Bakit pinakamababa? Kasi doon unang bibigay ang gulong. Kung 6 mm sa gitna pero 2 mm sa panloob na gilid, 2 mm ang gulong na iyan. At ang tagilid na upod na ganyan ay kadalasang senyales ng problema sa alignment, maling hangin, o sirang piyesa ng suspension sa sasakyang pinanggalingan.
May coin test ba gamit ang piso? Wala kaming nakitang beripikadong sukat ng anumang barya ng Pilipinas na tumatapat sa 1.6 mm o 3 mm. Ang kilalang coin test ay para sa sentimo ng Amerika. Kaya gauge o TWI ang gamitin.
Motorsiklo at mga scooter
Pareho ang lohika sa gulong ng motor. May wear indicator din ang karamihan ng gulong ng scooter at motorsiklo, at may marka rin sa balikat na tumuturo rito. Mabilis maupod ang 14-pulgadang gulong ng mga scooter na pang-araw-araw na biyahe, lalo na ang gulong sa likod. Isa lang ang contact patch ng motor sa bawat gulong, kaya mas delikado ang kalbong gulong ng motor sa basang kalsada kaysa sa kotse. Dito, mas maaga dapat ang palit.
Linya ng benta para sa lumang gulong
Hindi lang lalim ang sinusuri bago ibenta ang segunda-manong gulong o surplus na galing sa Japan. Kahit 6 mm pa ang tread, tanggihan kung:
- lumalabas na ang alambre o tela (cord) sa tread o sidewall;
- may bukol o umbok sa sidewall;
- may tapal o plug sa sidewall o sa balikat;
- sira o may punit ang bead;
- maraming bitak dahil sa init at araw;
- hindi na mabasa ang petsa, o masyado nang luma.
Para sa pagbasa ng petsa, tingnan ang gabay sa DOT code at edad ng gulong. Para sa mga salitang Ingles na nasa sidewall at sa invoice ng importer, nasa glosaryo ng gulong. May checklist din kami sa Ingles: used tire grading checklist.
Isulat ang pinakamababang basa sa chalk sa mismong gulong at sa record ng stock. Libreng app ang DuroBay para sa mga tire shop na nagtatala ng stock at nagbabasa ng sidewall mula sa litrato, kaya kasama na ang lalim sa bawat gulong na nakalista.
Mga madalas itanong
Ano ang legal na minimum na lalim ng tread sa Pilipinas?
Walang tiyak na bilang sa mm para sa kotse sa RA 4136, ang Land Transportation and Traffic Code. Ang praktikal na hangganan ay 1.6 mm, ang taas ng tread wear indicator na hinihingi ng PNS UN ECE 30:2010, ang pamantayang ginawang mandatory ng DTI para sa gulong ng kotse sa DAO 11-03.
Ilang mm ang tread ng bagong gulong ng kotse?
Karaniwang nasa 8 mm para sa gulong ng kotse. Sa isang test ng Continental, 8 mm ang ginamit nilang full tread depth na pinagkumparahan sa 1.6 mm at 3 mm.
Ano ang TWI sa gulong?
Tread Wear Indicator. Maliliit na umbok sa loob ng uka ng tread na 1.6 mm ang taas. Kapag pantay na ang tread sa umbok na ito, kalbo na ang gulong at dapat nang palitan.
Puwede bang gamitin ang piso para sukatin ang tread?
Wala kaming nakitang beripikadong sukat ng baryang piso na tumatapat sa 1.6 mm o 3 mm, kaya hindi namin ito inirerekomenda. Gumamit ng tread depth gauge na nasa mm, o tingnan ang TWI.
Hanggang ilang mm puwedeng magbenta ng lumang gulong?
Walang batas na nagtatakda nito. Maraming shop ang humihinto sa 3 mm dahil doon nagsisimulang humina nang husto ang kapit sa basang kalsada, at hindi talaga nagbebenta ng 2 mm pababa.
Hinuhuli ba ng LTO ang kalbong gulong?
Oo, may mga operasyon. Noong Enero 2025, iniulat na 22 motorista sa NCR, karamihan truck driver, ang hinuli ng LTO dahil sa upod na gulong. Walang binanggit na batas o tiyak na bilang sa mm sa ulat, pero kung lantad na ang TWI o ang alambre, mahirap itong ipagtanggol.
- Lawphil, Republic Act No. 4136 (Land Transportation and Traffic Code)
- EUR-Lex, UN/ECE Regulation No. 30 (pneumatic tyres), tread wear indicators
- DTI Bureau of Product Standards, DAO 11-03 s. 2011 (mandatory PNS UN ECE 30:2010 at 54:2010)
- Daily Tribune, 22 motorista hinuli ng LTO dahil sa upod na gulong (Enero 2025)
- Michelin India, Tyre tread depth and legal limit
- Continental Tyres Malaysia, Aquaplaning
- AutoIndustriya, New MVIS rules on tires (Enero 2021)