DOT code ng gulong: paano basahin ang petsa at edad
Basahin ang apat na numerong petsa sa sidewall, ang lumang tatlong numero, ang E-mark, at ang PS mark o ICC sticker ng DTI. Kailan tatanggihan ang gulong.
Linggo muna, saka taon
Ang edad ng gulong ay nasa apat na numero sa sidewall. Ang unang dalawa ay ang linggo ng taon, ang huling dalawa ay ang taon. Kaya ang 3520 ay ginawa noong ika-35 linggo ng 2020, iyan mismo ang halimbawa ng Michelin. Hindi buwan at araw ang ibig sabihin nito. Linggo.
Kadalasang nasa dulo ito ng mahabang code na nagsisimula sa "DOT", at madalas nasa maliit na hugis-itlog na kahon. Sa mga gulong na para sa Asya o Europa na walang DOT, nandiyan pa rin ang apat na numero. Hinihingi rin kasi ng UN Regulation No. 30 na nakamarka ang petsa ng paggawa bilang grupo ng apat na numero, linggo muna saka taon.
| Nakasulat | Linggo | Taon | Bandang kailan |
|---|---|---|---|
| 0517 | 05 | 2017 | Unang linggo ng Pebrero 2017 |
| 2319 | 23 | 2019 | Unang linggo ng Hunyo 2019 |
| 3520 | 35 | 2020 | Huling linggo ng Agosto 2020 |
| 4821 | 48 | 2021 | Huling linggo ng Nobyembre 2021 |
| 1224 | 12 | 2024 | Ikatlong linggo ng Marso 2024 |
Ilang segundo lang ito kapag nasanay ka. Pero maraming bagong tauhan ang nalilito sa una, lalo na kapag ang nakasanayan nila ay petsang buwan-araw-taon sa resibo at sa ID, kaya ituro nang maaga at ipabasa sa kanila ang sampung gulong sa rack bago sila humarap sa customer. Sulit ang limang minuto.
Bakit minsan wala sa harap mo ang petsa
Kadalasan, sa isang sidewall lang nakalagay ang buong code na may petsa. Ang kabila ay may bahagi lang ng code, o wala talaga. Hindi ito depekto. Normal iyan. Baligtarin mo lang.
Kung nakakabit ang gulong at nakaharap sa loob ang may petsa, kailangan ng flashlight at salamin, o tanggalin muna. Kung nasa rack o bodega, baligtarin lang. Huwag hulaan ang edad sa itsura ng tread. Ang gulong na tatlong taon pa lang ay puwedeng mukhang luma na kung napabayaan, at ang walong taong gulong na nakatago sa bodega ay puwedeng mukhang bago.
Tatlong numero: gawa bago mag-2000
Bago ang taong 2000, tatlong numero lang ang petsa. Ang unang dalawa ay linggo, at ang huling isa ay taon sa loob ng dekada. Halimbawa ng Bridgestone: ang 188 ay ika-18 linggo ng ika-8 taon ng dekada. Hindi mo malalaman sa code kung 1988 o 1998.
Hindi na rin mahalaga. Kahit alin sa dalawa, mahigit 25 taon na ang gulong. Tanggihan agad. Walang dahilan para nasa rack mo pa iyan, lalo na para ikabit sa sasakyan ng customer.
Iba pang marka na makikita mo sa sidewall dito
Ang mga gulong sa Pilipinas ay galing sa iba't ibang bansa: Japan, Thailand, Indonesia, China, Korea, minsan Europa o Amerika. Kaya iba-iba rin ang marka. Ito ang mga madalas makita sa counter. Isa-isahin natin.
| Marka | Saan galing | Ano ang sinasabi |
|---|---|---|
| DOT + code + apat na numero | US Department of Transportation | Pumasa sa pamantayan ng US; ang dulo ay ang petsa |
| E-mark (bilog na may E at numero, hal. E4) | UN Regulation No. 30 (kotse) o 54 (commercial) | Bansang nag-apruba sa uri ng gulong, at ang approval number |
| PS mark | DTI-BPS | Lisensiyadong manufacturer, pasado sa Philippine National Standard |
| ICC sticker | DTI-BPS | Ang imported na produkto ay may Import Commodity Clearance |
| REINFORCED o EXTRA LOAD (XL) | UN Regulation No. 30 | Mas mataas ang kaya kaysa karaniwang gulong ng parehong size |
| TWI o marka sa balikat | Gumagawa ng gulong | Kung nasaan ang wear bar na 1.6 mm |
Ang E-mark, halimbawa: E4 022439
Bilog na may letrang E at numero ng bansa ang E-mark. Ang E4 ay ang Netherlands. Iyan mismo ang halimbawa sa Annex 2 ng Regulation 30: inaprubahan sa Netherlands sa ilalim ng approval number na 022439. Ang unang dalawang numero ng approval number, ang 02, ay ang serye ng amyenda ng regulasyon. Hindi ito petsa. Hindi rin ito ang bansang pinaggawaan: ang E-number ay tumutukoy sa bansang nagbigay ng approval sa uri ng gulong, kaya puwedeng may E4 ang gulong na gawa sa Thailand o Indonesia at walang mali roon.
PS mark at ICC sticker ng DTI
Ito ang marka na atin talaga. Nasa listahan ng DTI Bureau of Product Standards ng mga produktong may mandatory certification ang "Tires for automotive vehicles", na sumasaklaw sa gulong ng passenger, light truck at truck o bus. Sa pahina ng BPS, nakalista ang PNS 25:1994 (Pneumatic tires, Specification) at ang DAO No. 11-03, Series of 2011, ang order na ginawang mandatory ang PNS para sa pneumatic tyres. Ang DAO na iyon ay nag-adopt ng PNS UN ECE 30:2010 para sa gulong ng kotse at trailer, at PNS UN ECE 54:2010 para sa commercial vehicles.
Ang PS mark ay para sa manufacturer na may lisensiya, lokal man o dayuhan ang pabrika. Ang ICC sticker ay para sa importer na pumasa sa inspeksiyon at testing. Ayon sa BPS, hindi puwedeng ipamahagi sa merkado ang produktong sakop ng mandatory certification nang walang tamang PS o ICC mark, lokal man o imported. Puwedeng i-verify ang ICC sticker sa ICC Verification Mobile App ng BPS.
Para sa interior (inner tube), iba ang standard: PNS 34:2000, at kasama roon ang tube ng motorsiklo. Ang motorsiklo mismo, wala kaming nakitang hiwalay na entry para sa gulong nito sa listahan ng BPS na nabasa namin.
Gaano katanda ang sobrang tanda
Pareho ang linya ng dalawang malaking brand. Sabi ng Bridgestone, ipasuri sa eksperto taon-taon ang lahat ng gulong na lampas limang taon na, at alisin ang gulong sa sampung taon, anuman ang itsura, takbo o upod. Sabi ng Michelin, palitan ang gulong sampung taon mula sa petsa ng paggawa, kasama ang reserba.
Paano naman ang limang taon na narinig ng marami? Noong Enero 2021, iniulat na may linya sa MVIS guidelines ng DOTr na nagsasabing "safe useful life of five years" ang gulong, at dapat siguraduhin ng inspektor na hindi pa ito expired. Tumutol ang Tire Importers and Traders Association of the Philippines, at sinabing ang upod ng tread, hindi ang edad, ang dapat na batayan. Hindi namin nakita ang opisyal na teksto online, at iniulat din na hindi na mandatory ang MVIS sa renewal ng rehistro. Kaya hindi namin ito maituturing na umiiral na batas para sa lahat ng sasakyan.
Ang praktikal na linya sa shop:
- 0 hanggang 5 taon: normal, suriin pa rin ang bitak at bukol.
- 5 hanggang 10 taon: ibenta lang kung maayos ang lahat ng iba, at sabihin ang edad sa customer.
- Lampas 10 taon: huwag ibenta, huwag ikabit.
Kalaban ng goma ang araw. Ang gulong na nakabilad sa labas ng shop buong tag-araw ay hindi kapareho ng gulong na nasa madilim na bodega.
Ano ang tatanggihan sa segunda-mano at surplus
Kapag may dumating na lote ng lumang gulong o surplus, tingnan ang petsa bago pa ang tread. Tanggihan kung:
- tatlong numero lang ang petsa (gawa bago 2000);
- lampas sampung taon na mula sa petsa;
- walang mabasang petsa sa alinmang sidewall;
- may bitak na umaabot sa cord, bukol, o lantad na alambre;
- may tapal sa sidewall.
Para sa bagong stock na imported, hanapin din ang ICC sticker o PS mark. Para sa lumang gulong mismo, sinasabi ng APEC trade database na ang DTI ang nagre-regulate sa importasyon ng used tyres, pero hindi namin nakita ang tiyak na order. Kung nag-iimport ka ng surplus, kausapin muna ang DTI. Bago ang shipment, hindi pagkatapos.
Para sa lalim ng tread, tingnan ang tsart ng lalim ng tread. Para sa numero at letra pagkatapos ng size, nasa load index at speed rating. May mas mahabang bersiyon sa Ingles: how to read a DOT date code.
Itala bago ilagay sa rack
Isulat ang apat na numero sa chalk sa gulong at sa record, katabi ng size, lalim ng tread at pinanggalingan. Sampung segundo lang ito, at sagot na sa tanong ng customer bago pa niya itanong. Libreng app ang DuroBay para sa mga tire shop na nagtatala ng stock at nagbabasa ng size, brand at DOT mula sa litrato ng sidewall.
Mga madalas itanong
Paano malalaman kung ilang taon na ang gulong?
Hanapin ang apat na numero sa dulo ng DOT code o malapit sa E-mark. Ang unang dalawa ay linggo, ang huling dalawa ay taon. Ang 3520 ay ika-35 linggo ng 2020.
Ano ang ibig sabihin kapag tatlong numero lang ang petsa?
Gawa iyan bago mag-2000. Ang unang dalawa ay linggo at ang huli ay taon sa loob ng dekada. Ibig sabihin, mahigit 25 taon na ang gulong, kaya huwag nang ibenta o ikabit.
Ilang taon ang buhay ng gulong?
Sabi ng Michelin at Bridgestone, ipasuri taon-taon ang gulong na lampas limang taon na, at alisin na sa sampung taon mula sa petsa ng paggawa, kahit maganda pa ang tread.
Kailangan ba ng PS mark o ICC sticker ang gulong?
Oo, para sa bagong gulong ng kotse, light truck at truck o bus. Nasa listahan ng DTI-BPS ng mga produktong may mandatory certification ang Tires for automotive vehicles, kaya kailangan ng PS mark (para sa lisensiyadong manufacturer, lokal man o dayuhan) o ICC sticker (para sa importer).
Wala akong makitang petsa sa gulong. Bakit?
Kadalasan nasa kabilang sidewall lang ang buong code na may petsa. Baligtarin ang gulong bago sabihing wala.
Ano ang E4 sa gulong?
Iyan ang E-mark ng UN Regulation 30. Ang E4 ay ang Netherlands, ang bansang nag-apruba sa uri ng gulong, at ang kasunod na numero ay ang approval number.